Unanieme provincieraad Vlaams-Brabant vraagt dringend respect voor de taalwetgeving in Brussel, in het bijzonder in de Brusselse ziekenhuizen.

LEUVEN, 29 april 2026 | De provincieraad van Vlaams-Brabant heeft dinsdag, 28 april, unaniem – over meerderheid en oppositie heen – een krachtige motie goedgekeurd.  Er moeten maatregelen komen om de taalwet in Brussel te laten respecteren, want Vlaams-Brabant rekent op dienstverlening in Brussel. 

“Ik ben blij dat de volledige provincieraad, zich achter deze eis geschaard heeft.  Dat wil zeggen dat deze kwestie leeft bij de brede bevolking”, aldus Joris Van den Cruijce, fractievoorzitter N-VA. “De patiëntveiligheid en de dringende geneeskundige hulpverlening en in Brusselse ziekenhuizen zijn niet gewaarborgd.”
Met deze eensgezinde beslissing onderstreept de raad de ernst en urgentie van de situatie. De partijen Groen, Vooruit, Union des Francophones, Vlaams Belang, Anders, CD&V en N-VA zetten samen hun schouders onder deze belangrijke vraag.

Rechtszekerheid en veiligheid onder druk

Aanleiding voor de motie is het arrest van de Raad van State van 8 oktober 2025, waardoor de zogenaamde 12-minutenregel juridisch verviel. Hierdoor geldt opnieuw het principe dat patiënten naar het dichtstbijzijnde erkende spoedziekenhuis worden vervoerd. Volgens de provincieraad leidt deze situatie tot rechtsonzekerheid op het terrein en verhoogt ze de druk op de taalgaranties voor Nederlandstalige patiënten, vooral in het Brusselse Gewest.

De raad benadrukt dat kwalitatieve zorg onlosmakelijk verbonden is met duidelijke communicatie in de taal van de patiënt. Wanneer die communicatie ontbreekt, kan dit een verregaande en directe impact hebben op de veiligheid en de kwaliteit van de behandeling.

Oproep tot federale en Brusselse actie

Met de motie vraagt de provincieraad met aandrang aan de federale regering om snel een juridisch sluitend kader uit te werken waarin de taalcomponent expliciet wordt verankerd in de dringende geneeskundige hulpverlening. Daarbij moet er ruimte zijn om, wanneer de medische situatie het toelaat, rekening te houden met de taal van de patiënt bij de keuze van het ziekenhuis.

Daarnaast wordt de Brusselse Hoofdstedelijke Regering opgeroepen om de wettelijke tweetaligheid in ziekenhuizen effectief te garanderen. Dit houdt onder meer in dat er voldoende Nederlandstalig gekwalificeerd personeel beschikbaar is en dat de taalwetgeving strikt wordt nageleefd en gehandhaafd.

Ook de Brusselse ziekenhuisbesturen en bevoegde instanties worden gevraagd om concrete taalactieplannen uit te werken, met duidelijke garanties voor Nederlandstalige dienstverlening op alle cruciale momenten, zoals triage, spoedopname en patiëntencommunicatie.

Provincie neemt regierol op

De provincieraad vraagt de gouverneur van Vlaams-Brabant om het overleg met alle betrokken partners – waaronder ziekenhuizen, dispatchdiensten en federale inspectie – verder te intensiveren. De provincie wil hierbij haar rol als brugfiguur maximaal opnemen en toezien op concrete vooruitgang, met transparante rapportering over onder meer dispatchbeslissingen, omrijtijden en taalklachten.

Met deze unaniem gedragen motie geeft de provincieraad een duidelijk en krachtig signaal: patiëntveiligheid en respect voor taalrechten zijn geen bijkomstigheden, maar essentiële voorwaarden voor kwaliteitsvolle zorg.

Motie (tekst)

 

MOTIE – Provincieraad Vlaams-Brabant

Motie betreffende het waarborgen van patiëntveiligheid en taalrechten in de Dringende Geneeskundige Hulpverlening en in de Brusselse ziekenhuizen

Ingediend door:

Joris Van den Cruijce (fractievoorzitter N-VA)
Elke Zelderloo (fractievoorzitter CD&V)
Joris De Vriendt (fractievoorzitter Vlaams Belang)
Marc Florquin (fractievoorzitter Vooruit)
Kris Peetermans (fractievoorzitter Anders)
Tie Roefs (fractievoorzitter Groen)
Frédéric Petit (fractievoorzitter UF)

Korte toelichting bij de motie

De 12‑minutenregel werd op 8/10/2025 juridisch onbestaande verklaard wegens gebrek aan formele federale goedkeuring; de nabijheid‑norm geldt daarom opnieuw strikt.
Burgemeesters uit de Vlaamse Rand vroegen op 18/03/2026 een dringende federale oplossing en benadrukten dat het om veiligheid en kwaliteit van zorg gaat, niet om een semantische discussie.
De maatschappelijke druk (o.m. acties bij het Europaziekenhuis) bevestigt de urgentie; tegelijk moet de structurele naleving van de taalwetgeving in Brusselse ziekenhuizen omhoog.

Voorstel tekst motie

DE PROVINCIERAAD VAN VLAAMS-BRABANT,

Gelet op de schending van de taalrechten van de  patiënten uit Vlaams-Brabant.

Gelet op het arrest van de Raad van State van 8 oktober 2025 dat de zogenaamde 12‑minutenregel buiten werking stelt bij gebrek aan formele federale bekrachtiging, waardoor opnieuw enkel het principe geldt dat patiënten naar het dichtstbijzijnde erkende spoedziekenhuis worden vervoerd; dit leidt tot rechtsonzekerheid op het terrein.

Gelet op de gezamenlijke oproep van de burgemeesters van de Vlaamse Rand (Toekomstforum Halle‑Vilvoorde) van 18 maart 2026 aan de federale minister van Volksgezondheid om dringend een juridisch robuuste regeling te treffen die taalrechten van patiënten in de Dringende Geneeskundige Hulpverlening waarborgt.

Gelet op de publieke acties en maatschappelijke onrust die het belang onderstrepen van zorg in de eigen officiële taal als onderdeel van kwalitatieve en veilige zorg.

Overwegende dat in 2023, in overleg met de gouverneur van Vlaams‑Brabant, een pragmatische uitzondering is uitgewerkt die – binnen de medische veiligheid – tegemoetkwam aan de vraag van patiënten om in Brussel in hun eigen landstaal geholpen te worden; doch het fundamentele probleem (naleving taalwetgeving en rechtsgrond) daarmee echter niet structureel was opgelost.

Constaterende dat sinds de vernietiging van de 12‑minutenregel:

1. de noodcentrale verplicht is de patiënt te sturen naar het dichtstbijzijnde erkende spoedziekenhuis;

de taalgarantie voor patiënten om in de eigen landstaal geholpen te worden nog meer onder druk staat in het Brusselse Gewest, waar de wettelijke tweetaligheid in de praktijk niet wordt gehaald.

Erkennende de inspanningen die de gouverneur van Vlaams‑Brabant en de Provinciale Commissie Dringende Geneeskundige Hulpverlening reeds leverden en blijven leveren om patiëntveiligheid en taalrechten in evenwicht te brengen.

Onderschrijvende de beslissing van het Bureau van de Provinciale Commissie voor Dringende Geneeskundige Hulpverlening dd. 5 februari 2026 om de 12-minutenregel opnieuw in te voeren.

Ermee rekening houdende dat de  Provinciale Commissie voor Dringende Geneeskundige Hulpverlening hiertoe inmiddels een geactualiseerd protocolakkoord heeft voorbereid met een sterkere bevoegdheidsgrondslag, een scherpere motivatie vanuit patiëntveiligheid en kwaliteit van zorg, en een duidelijke verankering in het KB van 17 maart 2024; evenals de Federale Gezondheidsinspecteur het mandaat heeft gegeven dit opnieuw ter goedkeuring voor te leggen aan de bevoegde federale instanties.

SPREEKT ZICH NADRUKKELIJK UIT VOOR

Patiëntveiligheid én duidelijke taalgaranties als onlosmakelijke onderdelen van kwalitatieve spoedzorg.
Een interpretatie van “dichtstbijzijnde geschikte ziekenhuis” waarin medisch relevante communicatie (voldoende Nederlandstalige en Franstalige dienstbaarheid) expliciet als geschiktheidscriterium wordt opgenomen voor ziekenhuizen in het Brusselse gewest wanneer de medische toestand dit toelaat (zonder uitstel van levensreddende zorg).

VERZOEKT EN DRINGT MET AANDRANG AAN BIJ

De federale regering en de minister van Volksgezondheid om onverwijld:

Een ministerieel besluit of, waar nodig, wetgevend initiatief te nemen dat de taalcomponent in de Dringende Geneeskundige Hulpverlening formeel verankert, zodat noodcentrale en ambulancediensten een duidelijke, rechtszekere uitzondering hebben wanneer taal essentieel is voor veilige zorg (met een objectieve tijdskap en strikte medische randvoorwaarden).
De operationele richtlijnen voor 112-noodcentrale te actualiseren en opleiding te voorzien, zodat de patiënttaal correct wordt bevraagd en gewogen bij de bepaling van het geschikte ziekenhuis wanneer de klinische toestand dat toelaat.
Transparante monitoring en rapportering in te richten (via FOD Volksgezondheid/IGJ), incl. meldingskanalen en opvolging van taalklachten in het Brusselse ziekenhuislandschap.

 
De Brusselse Hoofdstedelijke Regering om onmiddellijk:

concrete maatregelen te nemen om de tweetalige dienstverlening in alle Brusselse spoeddiensten en ziekenhuisafdelingen te garanderen, met inbegrip van voldoende Nederlandstalig en Franstalig gekwalificeerd personeel en correcte toepassing van de taalwetgeving in bestuurszaken.
haar toezicht- en handhavingsbevoegdheden effectief in te zetten om de naleving van de taalwetgeving in Brussel te verzekeren, in het bijzonder in de spoeddiensten en ziekenhuisdiensten die inwoners van Vlaams‑Brabant bedienen.

De Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie (Verenigde Vergadering) en de Brusselse ziekenhuisbesturen om op korte termijn:

Conforme taalactieplannen goed te keuren en publiek te maken (dienstverlening aan het loket, triage, spoed, telefonie, patiëntencommunicatie), met aanwijsbare, 24/7 toegankelijke, Nederlandstalige en Franstalige contactpunten.
Interne audits op te zetten en resultaten te delen met de toezichthoudende overheden; corrigerende maatregelen en sanctioneringspaden te voorzien bij herhaaldelijke niet-naleving.

De Vlaams‑Brabantse en Brusselse ziekenhuizen om, in samenwerking met de gouverneur en de Provinciale Commissie Dringende Geneeskundige Hulpverlening bindende protocollen af te sluiten die:

de instroom en triage van patiënten uit Vlaams-Brabant met taalgarantie organiseren;
capaciteitsafspraken (opname/doorstroom) en financieringsneutraliteit bewaken;
de bereikbaarheid van teams die de patiënt in de eigen landstaal op de spoed (en andere kritieke diensten) expliciet borgen.

De Vlaamse Regering (minister bevoegd voor de Vlaamse Rand) om:

de juridische handhaving van taalverplichtingen in de Brusselse zorg mee te ondersteunen via gestructureerde klachtendoorgeleiding en strategische procedures waar nodig;
via het Toekomstforum Halle‑Vilvoorde en partners informatie en begeleiding voor inwoners te versterken (o.m. heldere patiënteninfo bij 112‑oproepen en rechten op spoed).

BESLIST

De gouverneur van Vlaams‑Brabant te verzoeken het coördinerend overleg met de Provinciale Commissie Dringende Geneeskundige Hulpverlening, de Federale Gezondheidsinspecteur, de 112‑noodcentrale en de ziekenhuizen te intensiveren en de provinciale rol als brugfunctie ten volle op te nemen.
De deputatie te gelasten om, samen met de gouverneur, bovenvermelde instanties te bevragen, concrete tijdslijnen op te volgen en aan de provincieraad te rapporteren over voortgang, knelpunten en cijfers (noodcentrales en hun keuzes, omrijtijden, taalklachten, doorverwijzingen).
Deze motie te bezorgen aan: de federale minister van Volksgezondheid, de voorzitters en fracties van Kamer en Senaat, de Brusselse Hoofdstedelijke Regering, de Verenigde Vergadering van de GGC, de Vlaamse minister bevoegd voor de Vlaamse Rand, het Vlaams Parlement, de Brusselse ziekenhuisnetwerken en alle gemeenteraden van Vlaams‑Brabant.